Nöbetçi Eczaneler
Bilecik’in Pazaryeri ilçesine bağlı Bozcaarmut köyünde yıllardır geçim kaynağı olan çilek tarlaları şimdi büyük bir tehditle karşı karşıya. Köy halkının alın teriyle büyüttüğü üretim alanları, bölgede planlanan altın madeni çalışmaları nedeniyle ağır bir risk altında. İddialar net: Siyanürlü atık sular toprağa karışırsa, sadece çilek değil tüm tarımsal üretim geri dönülmez bir zarara uğrayacak.
Bu mesele basit bir yatırım tartışması değil. Bu, doğrudan toprağın, suyun ve insan sağlığının meselesi.
Siyanür Riski: Toprak Zehirlenirse Geri Dönüş Yok
Altın madenciliğinde kullanılan siyanür, doğaya karıştığında tarım arazileri üzerinde yıkıcı etkiler bırakıyor. Özellikle yer altı su kaynaklarına sızması halinde sadece bir sezonluk değil, yıllarca sürecek bir üretim kaybı yaşanıyor.
Bozcaarmut’un çilek üretimi, bölge ekonomisinin bel kemiği. Eğer siyanürlü atık havuzlarından sızıntı gerçekleşirse, toprakta ağır metal birikimi oluşacak. Bu durum:
-
Ürün verimini düşürecek
-
Çileğin kalitesini bozacak
-
İhracat ve pazar değerini sıfırlayacak
-
Çiftçiyi borç batağına sürükleyecek
Zehirli su toprağa bir kez karıştı mı, “telafisi” diye bir şey kalmıyor.
Çilek Tarlaları Boşalırsa…
Bozcaarmut sadece bir köy değil, üretimle ayakta duran bir yaşam alanı. Çilek sezonunda çoğu aile tarlada çalışıyor. Gençler şehir yerine köyde kalmayı tercih ediyor çünkü üretim var, kazanç var.
Altın madeni nedeniyle tarım zarar görürse:
-
Göç hızlanacak
-
Köy ekonomisi çökecek
-
Üretici borçlarını ödeyemeyecek
-
Bölge tamamen maden sahasına dönüşecek
Bir köyün kaderi, birkaç yıllık maden işletmesine feda ediliyor.
Yeraltı Suları En Büyük Tehdit Altında
Bölgedeki tarım tamamen yer altı su kaynaklarına bağlı. Siyanürlü liç alanlarından olası bir sızıntı, suyun kimyasal yapısını değiştirecek. Çiftçi o suyla tarlasını suladığında, toprağa her gün azar azar zehir enjekte edilmiş olacak.
Bu sadece ekonomik değil, halk sağlığı sorunu.
Topraktan çıkan ürün sofraya geliyor. Siyanürlü ağır metal kalıntısı taşıyan bir çilek, sadece üreticiyi değil tüketiciyi de riske atar.
“İstihdam” Söylemi Gerçeği Gizleyemez
Madeni savunanlar genellikle “istihdam” ve “ekonomik katkı” argümanını öne sürüyor. Ancak gerçek tablo net:
Tarım sürekli ve sürdürülebilir bir gelir sağlar.
Maden geçicidir.
Tarım doğayla uyumludur.
Maden doğayı dönüştürür ve geriye tahribat bırakır.
Bir yanda her yıl ürün veren tarlalar, diğer yanda birkaç yıl sonra kapanacak bir işletme. Tercih basit gibi görünüyor ama sonuçları ağır olacak.
Köylü Endişeli, Gelecek Belirsiz
Bozcaarmut’ta üreticiler açık konuşuyor: “Toprağımız giderse her şeyimiz gider.”
Çiftçi, yıllardır emek verdiği tarlasının bir gün verimsizleşeceği korkusuyla yaşıyor. Çilek üretimi zarar gördüğünde sadece maddi kayıp yaşanmayacak; bölgenin tarımsal itibarı da zedelenecek.
Bugün alınacak kararlar, yarının kaderini belirleyecek.
Altın çıkar mı bilinmez. Ama siyanür toprağa karışırsa, çilek tarlalarının kaderi çok net: zarar kaçınılmaz.