Nöbetçi Eczaneler
Baş ağrısı çatlatıyor, diş zonkluyor… Peki o an elin Arveles’e giderse oruç ne olur? “İlaç niyetle alınır, tedavi başka” diyerek kendimizi kandırabilir miyiz? İşin hükmü net: Ağızdan alınan ağrı kesici (Arveles dahil) orucu bozar.
Arveles neden ayrı bir konu değil?
Arveles’in formu ağızdan alınan film tablet ve etkin maddesi deksketoprofen olan bir NSAİİ’dir. Yani “hap” olarak yutulup mideye gider.
Bu yüzden hüküm, “ağrı kesici” olmasına göre değil ağızdan alınıp mideye ulaşmasına göre verilir: orucu bozar.
Mecburen içilecekse: Günah mı, kefaret mi, kaza mı?
Burada kritik ayrım “keyfi mi, zorunlu mu?”
1) Zorunluluk (tedavi mecburiyeti) varsa
-
Oruçlu iken ilacı içtin → oruç bozulur.
-
Bu durum sağlık gerekçesiyle olduğundan kefaret değil, kaza gerekir (sonradan bir gün tutarsın).
-
Ramazan’ın saygısı gereği gün içinde alenen yeme-içmeden kaçınmak uygun görülür; ama ibadet olarak o günün orucu artık geçerli sayılmaz.
2) Keyfi/mazeretsiz içilirse
-
Oruç “kasten bozulmuş” sayılır; bu durumda kefaret tartışması devreye girer (fıkıh detayları mezheplere göre değişebilir). Pratikte insanlar bu noktada müftülüğe danışır.
“Ben gündüz ilaçsız duramam” diyenler için seçenekler
A) İlacı iftardan sonraya kaydırma mümkünse
En temiz yol: Doktorun uygun görmesi halinde dozu iftar–sahur aralığına planlamak.
B) Ağızdan almak şartsa (gündüz doz şart)
-
Oruç bozulur, sonra kaza edersin.
Sağlık, “benim inadımdan daha kıymetli” kısmı burada başlıyor.
C) İğne/serum alternatifi soruluyorsa
-
Diyanet’e göre gıda ve keyif verici olmayan enjeksiyonlar (ağrı dindirme/tedavi amaçlı iğneler) orucu bozmaz;
-
gıda/vitamin iğneleri, serum ve kan verilmesi ise orucu bozar ve sonra kaza gerekir.
Bu ayrım tıbbi planlamada işe yarar ama karar yine doktor + kişisel sağlık durumuyla verilir.
Sürekli hastalık / kronik durum varsa: Fidye devreye girer
Eğer kişi yaşlılık veya şifa ümidi olmayan kalıcı hastalık sebebiyle oruç tutamıyor ve sonradan kaza etme imkânı da yoksa, her gün için fidye öder.