750 yıllık tefsir nüshası tespit edildi

BU REKLAM SİZE ÖZEL YAYIMLANMAKTADIR


Atatürk Üniversitesinden yapılan yazılı açıklamada, Prof. Dr. Fuat Sezgin Kütüphanesinde proje kapsamında araştırma yapan Edebiyat Fakültesi Bilgi ve Evrak İdaresi Kısım Lideri Prof. Dr. Dündar Alikılıç ve grubunca tarihin en eski Kadı Beyzavi tefsir nüshası tespit edildiği söz edildi.

Açıklamada, görüşlerine yer verilen Rektör Ömer Çomaklı, kütüphanede birçok tarihi yapıtın yer aldığını tabir ederek, “Böylesine değerli yapıtları gün yüzüne çıkarmak uğraşındayız. Üniversitemiz 63 yıllık geçmişiyle kıymetli bir arşive sahiptir. Kadı Beyzavi hakkında daha geniş bilgiye sahip olunan bu nüshanın ehemmiyeti ve tanıtımı hakkında çalışmalar devam edecek. Bu yapıtı kaleme alan ve günümüze ulaştıran herkese minnettarız” değerlendirmesinde bulundu.

BU REKLAM SİZE ÖZEL YAYIMLANMAKTADIR

Dündar Alikılıç da yapıtın tarih açısından çok değerli olduğunu lisana getirerek, şunları kaydetti:

“İslam dünyasının yetiştirdiği büyük alimlerden biri olan ve birçok alanda eser veren Kadı Beyzavi’nin tefsir alanında yazmış olduğu Envarü’t-tenzil ve Esrarü’t-te’vil isimli eser onun bu alana ne kadar hakim olduğunu göstermektedir. Tıpkı vakitte 250’den fazla şerh ve haşiyeye yani dipnota sahip olması ise Envaru’t-Tenzil’in İslam alimleri tarafından ona atfedilen kıymetin bir işaretidir.”

Dünya üzerinde tespit edilen en eski nüshalardan birisi ve Kadı Beyzavi’ye ilişkin olan en eski ve sağlam nüsha olduğuna işaret eden Alikılıç, “Bu nüshayı kıymetli kılan ise muharririn daha hayattayken şahsen öğrencisi Zahirüddin Abdüssamed b. Mahmud b. Abdüssamed el-Faruki el Farabi tarafından istinsah edilmesidir. Dünya kütüphanelerinde tespit ettiğimiz yazmalar ortasında İran Ulusal Kütüphanesinde yer 3334 nüsha en eski nüsha olarak bilinmekte. Yazı çeşidi ve öbür tamamlayıcı özellikler nüshanın bahsedildiği üzere en eski nüsha olmadığını ortaya çıkarıyor. Şu halde elimizde bulunan nüsha dünyanın en eski nüshası olma özelliğine sahip bir eserdir” açıklamasında bulundu.

Alikılıç, yapıtın bir öteki özelliğinin muharririn vefatı hakkında bilginin olması olduğunu belirterek, “Eserin başka özelliği de öğrencisi tarafından hocasının vefatına düşürülen bir tarihtir. Beyzavi’nin vefatı birçok yapıtta birbirinden farklı gösteriliyor bu hususta görüş birliği yok. Diyanet İslam Ansiklopedisinde Beyzavi’nin vefatı 1243 ile 1316 yılları ortasında çok farklı tarihler veriliyor lakin kaynakların birçok onun 685 yıllarında Tebriz’de vefat ettiğini belirtiyor. Bu nüshanın sonuna ise Kadı Beyzavi’nin vefatının Eylül-Ekim 1292 tarihinde olduğuna dair not düşülmüş. Talebesinin hocasının vefatına kadar onun yanında kaldığı varsayıldığında müellifin vefat tarihleri hakkında rivayetle ortadan kalkarak bu önemli nüsha ile vefat tarihi mutlaklaşmış oldu” değerlendirmesinde bulundu.

BU REKLAM SİZE ÖZEL YAYIMLANMAKTADIR

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.